C) GELECEĞİN MESLEKLERİ

Yapılan yatırımlar doğrultusunda yeni olduğu için uzmanlaşmayı gerektiren pek çok meslek gençleri bekliyor. Bir zamanlar doktorluk, öğretmenlik ve mühendislik el üstünde tutulurdu. Son yıllarda her alanda meydana gelen değişiklik meslekleri de değiştirmiş durumda.

Bir zamanlar gözde meslekler günümüzde de önemini korumakta. Bununla birlikte geçmişin gözde meslekleri ile geleceğin gözbebeği olan meslekleri bir arada yaşayacak ve onların da ortak paydası uzlaşma olacak. Yeni mesleklerin ortaya çıkmasında gelişmiş olan ülkeler önemli rol oynamaktadır. Elbette ABD bu konuda başı çekiyor. ABD’nin 2000’li yıllarda yapacağı yatırımlar, mühendisliğin birçok farklı alanda ortaya çıkacağının sinyalini veriyor. Yapılacak yatırımları altı alanda toplamak mümkün. Bunlar; içinde malzeme sentezi ve üretimi, taşımacılık, bilişim ve iletişim, biyoteknoloji gibi alanlar dikkati çekiyor. Önümüzdeki yıllarda makine, bilgisayar, malzeme, endüstri, çevre ve kimya gibi mühendislik alanlarının ön plana çıkması bekleniyor. Ayrıca; işletme, fiyatlandırma uzmanlığı, promosyon analistleri, kalite mühendisleri, marka araştırmacıları aranan mesleklerden olacak.Yapılan araştırmalar teknolojik değişimin meslekler üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyuyor. Örneğin; İngiltere’de yeni açılan işyerlerinin % 73’ü teknoloji tabanlı. Eleman arayan şirketlerin % 58’i teknoloji eğitimi almış elemanlar tercih ediyor.

Türkiye’de ise yapılan planlamada öncelikle, AR–GE (Araştırma-Geliştirme), teknolojik gelişme, çevre koruma vb. yeni çalışma alanlarına ayrılacağı belirtiliyor. AR–GE’ye ABD’de gayri safi milli hâsıladan ayrılan pay % 2,8; Japonya’da % 3 oranında iken; bu oran, Türkiye’de % 0,5 dolaylarında. Planlamada öngörülen hedeflere ulaşıldığı takdirde mühendislerin önü açık görülmekte. Gelecek dönemde telekomünikasyon yazılımcıları, elektronik, bilgisayar ve iletişim teknikerlerinin yıldızının parlayacağı da tahmin edilmektedir.

• TIBBIN YILDIZI SÖNMEDİ
Gelecekte tıp ve tıbbi bilimlerin yıldızı parlamaya devam edecek. Nöroşirurji (beyin cerrahisi) geleceğin ilgi gören mesleklerinden olacak. Bunun gerekçesi ise stres, depresyon, melankoli gibi rahatsızlıkların beyinden kaynaklanmasıdır. Aynı zamanda kanserin nedenini araştıracak olan onkologlar, hastalıkların kaynağını araştıracak olan genetikçiler, zorlaşan hayat şartları altında ezilen insanlar için psikiyatrlar aranan kişiler olacaklar.

• FİYATLANDIRMA UZMANLARI GÜNÜMÜZ ŞİRKETLERİNİN GÖZDELERİ
Fiyatlandırma uzmanları yeni ürünlerin piyasaya çıkmadan önce gerçek fiyatlarını belirlemek için ön çalışmalar yaparlar. Ticaretin revaçta olduğu günümüzde onlara her zaman ihtiyaç vardır.

• TÜM DEVRE TASARIM VE ÜRETİM UZMANLIĞI
Üniversitelerin elektronik mühendisliği bölümlerindeki lisans eğitiminin üçüncü yılından sonra mikro elektronik bölümü seçiliyor. Tüm devre tasarımı, iyon ekme tekniği konularında lisansüstü eğitimi yapılıyor. TÜBiTAK ve üniversitelerin dışında Türkiye’deki çalışma alanları kısıtlı. Ancak, dünyada önü oldukça açık bir işkolu. Bu alanda öğrenim gören Türk mühendisleri yurtdışında cazip koşullarda çalışıyorlar.

• MOLEKÜLER BİYOLOJİ
Bilkent, ODTÜ, İTÜ ve Boğaziçi Üniversitesi’nde moleküler biyoloji ve genetik dallarında lisans eğitimi yapılıyor. Üniversitelerin araştırma bölümleri, TÜBiTAK gibi kurumların yanı sıra yurtdışında da iş alanları mevcut.

• BİYOTEKNOLOJİ
Biyoloji eğitiminden sonra, moleküler biyoloji ve genetik dallarında yükseklisans yapmak gerekiyor. Enerji sektörü, üniversiteler ve TÜBiTAK başlıca çalışma alanları.

• ÇEVRE BİYOTEKNOLOJİSİ
Çevre konusundaki lisans eğitiminin yanı sıra, tarım ve ziraat mühendisleri de bu alana geçiş yapabiliyorlar. Ancak, kişilerin meslek içi eğitimler ve konuyla ilgili lisans eğitimi almaları gerekiyor. Türkiye’de biyoteknoloji alanında faaliyet gösteren şirket sayısı fazla değil. Dünyada bu mesleğe ilgi giderek artıyor. Geliştirilen ürünler için alınan patentler, bu işi yapanlara yüksek kazanç sağlıyor.

• GAYRİMENKUL GELİŞTİRME DANIŞMANLIĞI
Gayrimenkul Geliştirme Danışmanlığı; dünyada yaygın bir işkolu olmasına karşı Türkiye’de pek bilinmiyor. Gelecekte bu mesleği seçenler kazanacak. Yatırım yapılması halinde, arsa gibi taşınmazların ekonomik değerini belirleyen bu işkolu, fabrika ve şirketlerin de belirli zamanlarda ekonomik değerlendirmesini yapıyor. Batı’da ipotek bankacılığının gelişmesiyle yaygınlaşan gayrimenkul geliştirme danışmanlığının Türkiye’de de aynı süreci izleyeceği yorumları yapılıyor. Teminat amaçlı gayrimenkul değerlendirmesinin, gerçek ve bilimsel değerler kullanılarak yapılması, birçok yatırımcıya kaynak sağlaması açısından da önem taşıyor.

• SERMAYE PİYASASI UZMANI
Bir ülkedeki menkul kıymetleri, yabancı yatırımcılara pazarlayan uluslararası sermaye piyasası uzmanları, ülkeye finansman sağlıyor. Mesleğini hem keyifli hem de milli yanı ağır basan bir meslek olarak tanımlıyor. Dikkatli bir çalışma süreci gerektiren bu meslek dalında, iktisat ve işletme ile birlikte, muhasebe, finans, pazarlama ve diğer sosyal bilgiler dallarında alınacak eğitimler de çok önemli rol oynuyor.

• SAĞLIK, EMNİYET, ÇEVRE UZMANLIĞI
Bu meslek; işyerinde çalışanların kendi sağlıklarını koruyarak çalışmalarını sağladığı gibi, şirketin çevreye zarar verip vermediğini de kontrol ediyor. Üretim faaliyetleri çoğalıp, yeni tesisler açıldıkça, gelecekte bu konunun uzmanlarına büyük ihtiyaç duyulacak. Ölçek farkı gözetilmeden tüm şirketler, bu konuyla ilgili danışmanlık hizmeti alarak, eleman çalıştıracaklar.

Mesleği ön plana itecek gelişmelerden biri de, şirketlerin ISO 14000 belgesi alma zorunluluklarıdır. Çevreyle ilgili bir sertifika olan ISO 14000’i alabilmeleri için; sağlık, emniyet ve çevre (SEÇ) sistemlerine sahip olmaları gerekiyor. Gelecekte, gerek Türk, gerekse yabancı şirketlerin, mal satabilmek için gerekli olan ISO 14000’e yönelmeleriyle; bu alanda çalışanlara büyük ihtiyaç duyulacaktır.

• GAZETECİLİK
İnsanların haber alma ihtiyaçları gelecekte de artarak devam edecek. Bu nedenle gerek yazılı, gerek görsel basın önem kazanacak. Bugünün gazetecileri, özellikle savunma, ekonomi, magazin gibi alanlarda uzmanlaşmayı tercih ediyorlar. Böylece, geçmişteki her şeyi bilen gazeteciler dönemi tarihe karışıyor.

• SPİKERLİK
Özel televizyon kanallarının çoğalmasıyla birlikte önem kazanan haber spikerliği, bugün gençler arasında en çok tercih edilen mesleklerden biri. Gelecekte de yenileri açılacak olan televizyon kanallarıyla haber spikerliği giderek popülaritesini artıracak.

• YÖNETİCİLİK
Endüstri çağında, yöneticilerle işçiler arasında “sosyal kontrat”lar gündeme gelebilecek. “Ömür boyu iş garantisi” kavramı ağırlık kazanarak, işgücünün eğitimine önem verilecek. Gerçek değişim ise yönetim biçimlerinde yaşanacak. Sistem; vardiyasız çalışma, iş paylaşımı, geçici profesyoneller ve yöneticiler üzerine kurulacak.

Yöneticiler, yeterli iş bilgisi olmayan işçiler için özel yönetim planlarını devreye sokacaklar. İyi eğitim görmüş ve iş bilgisi tam olan uzmanlara ise, özel motivasyon programları uygulanacak. Böylece, her iki gruba da önce kendini, sonra işini geliştirme fırsatları sunulacak.

Meslek içi eğitimler artacak, danışmanlık hizmeti veren şirketler önem kazanacak. Eğitilen ve iş deneyimi kazanan çalışanlar, kendi mesleklerini şirketin ihtiyaçları doğrultusunda kullanabilmeyi amaçlayan, ileriye dönük planlar yapabilecekler. Yönetim; her düzeydeki çalışanın ihtiyaç duyduğu rahat ortamı sağlayacak, bunun karşılığında ise onlardan şirkete yeni fikir kazandırmalarını ve yeni ürünler ortaya koymalarını isteyebilecek. Organizasyonun başarılı olması ise ana hedef olacak.

Teknolojinin etkileri, eğitim, sosyo–ekonomik sistem, organizasyonel eğilim, pazarda globalizasyon, işgücü gibi unsurlar, 2007 yılı yönetiminin ve yöneticilerinin ana konularını oluşturuyor. Orta kademe yöneticiler gerekli teknolojileri kullanarak, kurum içinde toparlayıcı, organize edici, süzgeçten geçirici bir rol oynacaklar. Sınırların kalkmasıyla birlikte çok yönlü işgücü potansiyelini yönetecek olan yöneticilerin başarıları, bu grupları birleştirerek, verim alabilmesiyle ölçülecek. Tüm çalışmalar iş gruplarının oluşmasıyla yürütülecek. Bu gruplar, yeni kararları verirken; müşteriden, var olan işgücü potansiyeline ve kurumun dış dünyadaki yapısına kadar birçok bulguyu inceleyecek. Onların inisiyatif kullanmaları sağlanacak. Kısacası; 2007 yılı yöneticileri, izleyici, atak, insana odaklı, esnek, risklere açık, lider, vizyon sahibi olan ve insanların performansını ölçebilecek bir yapıda olanlar arasından seçilecek. Bilgiyi, teknolojiyi, rekabet ortamında bir avantaj haline getirebilen yöneticiler; kendi güçleri yerine, verimliliği en önemli güç olarak görebilecekler.